"İnternette her şey var" ama dağınık
Kefken'de denize sıfır bir yazlık ilanı, kapora isteyen bir ilan sahibi. Gebze'de tesisi olduğunu söyleyen bir tedarikçi. Taşınan bir borçlunun son paylaşımı. Hepsinin cevabı internette bir yerde durur, ama izler dağınık, tarihsiz ve çoğu zaman yanıltıcıdır. Aynı adı taşıyan iki kişi karışır, eski bir paylaşım yeni sanılır, bir fotoğraf başka bir şehirde çekilmiş olabilir.
Dijital açık kaynak araştırması bu dağınık izleri belirli bir soruya göre toplar, birbirine karşı sınar ve kaynağıyla kaydeder. "Açık" kelimesinin sınırı nettir: herkesin, hiçbir hileye başvurmadan erişebildiği bilgi.
Kocaeli'de hangi sorular buradan başlar?
- Yazlık ve kiralık ilanları. Kandıra'nın Kerpe ve Kefken kıyısında ya da Karamürsel sahilinde yaz sezonu için verilen bir ilanın gerçek bir mülke ve gerçek bir sahibe ait olup olmadığı.
- Firma ve tedarikçi. Gebze ya da Dilovası'nda faaliyet gösterdiğini söyleyen bir firmanın sicil izi, ortakları ve geçmişi. Sahaya uzanan hâli bayi ve tedarikçi araştırması sayfasında.
- Kişi ve adres. Taşınan bir borçlunun ya da haber alınamayan bir yakının açık paylaşımlardaki son izi. Sahaya geçiş gerekirse adres ve kişi tespiti devreye girer.
- Evlilik öncesi tutarlılık. Anlatılan iş, şehir ve geçmişin açık izlerle örtüşüp örtüşmediği; bkz. evlilik öncesi araştırma.
- İkinci el araç ve eşya. İlan sahibinin aynı ürünü farklı adlarla başka ilanlarda da satıp satmadığı.
- Kendi izi. Adınızla, şirketinizle ya da eski adreslerinizle açıkta duran bilgilerin listesi.
Bu araştırmayla ne öğrenirsiniz?
Sorunuza dayanaklı bir cevap: bulgular, her birinin kaynağı ve birbirini doğrulayıp doğrulamadığı. Kocaeli'de özel dedektif desteğiyle yapılan bu çalışma, kapora göndermeden, imza atmadan ya da bir karar vermeden önce bilmeniz gerekeni masanıza koyar. Sahte profil açmadan, kimsenin hesabına girmeden ve internette dolaşan sızdırılmış listelere hiç bakmadan çalışırız; bu yüzden elinize geçen her bulgu temiz bir kaynağa dayanır ve gönül rahatlığıyla kullanılır.
Nasıl çalışırız?
Soruyu daraltmak
Ön görüşmeyi telefonla ya da WhatsApp'tan yaparız; hat her gün açık. Sorunuzu bir ya da iki cümleye indiririz: "Bu kişi gerçekten anlattığı firmada çalışıyor mu?", "Bu ilan sahibi bu evin sahibi mi?" gibi. Ardından kapsam ve fiyat netleşir. Soru daralmadan başlamak, saatlerce alakasız bilgi toplamak demektir.
Kaynakları taramak
| Kaynak türü | Ne verebilir | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Açık sosyal medya profilleri | Kullanıcı adı, açık paylaşımlar, konum etiketleri | Aynı ad, farklı kişi; eski paylaşımın tarihi |
| Ticaret Sicili Gazetesi | Kuruluş, ortaklık, adres ve unvan değişikliği | İlan tarihi ile güncel durum farkı |
| Yerel ve ulusal haber arşivleri | Kişinin ya da firmanın adının geçtiği olaylar | Haberin doğruluğu ayrıca sınanmalı |
| İlan siteleri | Satış, kiralama, iş ilanları; sahibinin diğer ilanları | Sahte ilanlarda çalıntı fotoğraf |
| Belediye ve kurum duyuruları | İhale, imar ve encümen duyuruları | Belgenin yayım tarihi |
| Web arşivleri | Bir sitenin geçmiş hâli, silinmiş sayfaların kopyası | Her sayfa arşivlenmemiş olabilir |
| Harita ve sokak görüntüleri | Fotoğraftaki yerin doğrulanması | Çekim tarihi eski olabilir |
Yerel kaynaklar
Kocaeli'ye özgü bazı kaynaklar genel aramada gözden kaçar. İlin yerel haber siteleri, ulusal basına yansımayan küçük olayları, esnaf açılışlarını ve iş kazası haberlerini çoğu zaman tarihleriyle yayımlar. Bazı organize sanayi bölgeleri kendi sitelerinde bölgedeki firmaların listesini paylaşır; bir firmanın gerçekten orada kayıtlı olup olmadığı bu listelerle karşılaştırılabilir. Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin duyuru sayfaları ihale, imar ve kiralama ilanları bakımından ayrı bir kaynaktır.
Yer doğrulaması
Bir paylaşımın arkasında görünen İzmit Saat Kulesi, Seka Park'ın kıyı çizgisi, körfezin karşı yakasındaki tepeler, Kartepe yolunun karlı virajları ya da Kefken'in kayalık kıyısı, fotoğrafın nerede çekildiği hakkında çok şey söyler. Bu, "o gün başka şehirdeydim" beyanını ya da bir ilanın "denize sıfır" iddiasını sınamaya yarar. Hızla yapılaşan Başiskele ya da Çayırova gibi ilçelerde harita görüntüsünün bugünü yansıtmayabileceğini hesaba katarız.
Teslim aldığınız rapor
- Sorunuz ve bakılan kaynak türleri
- Her bulgu için ekran görüntüsü, tam bağlantı adresi, erişim tarihi ve saati
- Her bulgunun yanında güvenilirlik notu: kişinin kendi paylaşımı mı, üçüncü kişinin aktarımı mı, yalnız bir haber mi?
- Yerinde doğrulama yapıldıysa tarih-saatli gözlem notları ve fotoğraflar
Açık içerik sonradan silinebileceği için kayıt anındaki hâli belgelenir. "Bu kişi şudur" gibi bir hüküm kurmayız; bulguları ve aralarındaki tutarlılığı sunarız. Uzun taramalarda kısa ara bilgilendirmeler alırsınız.
Gizlilik ve ölçü
Araştırmayı kimseyle temas kurmadan yürütürüz; araştırılan kişi ya da firma çalışmadan haberdar olmaz. Sizin adınız ve sorunuz yalnız bu iş için kullanılır. Raporda yalnız sorunuza cevap veren bulgular yer alır; kişinin sağlığı, inancı ya da görüşü gibi özel nitelikli bilgileri rapor konusu yapmayız.
Ücreti ne belirler?
Sorunun genişliği, kaynak türlerinin sayısı ve yerinde doğrulama gerekip gerekmediği. Ayrıntısı dedektif ücreti neye göre belirlenir rehberinde.
Hangi ilçelerde?
Masa başı tarama il sınırı tanımaz; yerinde doğrulama gerekirse Kocaeli'nin tüm ilçelerinde sahadayız. Yazlık ilanlarında Kandıra ve Karamürsel kıyısı, firma sorularında Gebze ve Dilovası sanayisi, yerinde doğrulamanın doğal adresleridir.
Temsili bir örnek
Temsili örnek; gerçek bir kişiyi anlatmaz. İstanbul'da yaşayan bir aile, Kandıra'nın Kefken kıyısında bir haftalık yazlık için ilan sahibine kapora göndermeden önce ilanı kontrol ettirmek ister. İlandaki fotoğrafların aynı sezonda Şile ve Kefken için verilmiş başka iki ilanda da kullanıldığı ve ilan sahibinin numarasının farklı adlarla verilmiş ilanlarda geçtiği görülür. Harita karşılaştırmasında fotoğraflardaki kıyı çizgisinin Kefken'e ait olmadığı anlaşılır. Rapor bu üç bulguyu kaynaklarıyla aktarır; aile kapora göndermekten vazgeçer.
Kapora göndermeden önce bir mesaj
İlanın bağlantısını, firmanın unvanını ya da kişinin kullanıcı adını sorunuzla birlikte yazın; hangi kaynaklara bakılacağını hemen birlikte belirleyelim. İletişim sayfası sizi doğrudan bize ulaştırır.
Hizmet verdiğimiz ilçeler
Kocaeli'nin 12 ilçesinin tamamında açık kaynak araştırması için çalışırız. İlçenize özgü notlar için ilgili sayfaya göz atın:
- Başiskele özel dedektif
- Çayırova özel dedektif
- Darıca özel dedektif
- Derince özel dedektif
- Dilovası özel dedektif
- Gebze özel dedektif
- Gölcük özel dedektif
- İzmit özel dedektif
- Kandıra özel dedektif
- Karamürsel özel dedektif
- Kartepe özel dedektif
- Körfez özel dedektif
Sık sorulanlar
Açık kaynak araştırması ne kadar sürer?
Soru dar ve tek bir konuya odaklıysa, örneğin bir kiralama ilanının gerçekliği ya da bir firmanın sicil izi, çoğu zaman birkaç gün içinde tamamlanır. Bir kişinin ya da firmanın geniş geçmişine bakılacaksa süre uzar. Takvimi ön görüşmede soruyu netleştirdikten sonra birlikte çıkarırız; kapora ödemesi ya da sözleşme imzası gibi bir tarih varsa önceliği ona göre veririz.
Ücret neye göre belirlenir?
Ücreti sorunun genişliği ve taranacak kaynak türlerinin sayısı belirler. Tek bir ilanın kontrolü ile bir firmanın ortaklarıyla birlikte geçmişinin çıkarılması aynı iş değildir. Bulgunun yerinde doğrulanması gerekiyorsa saha günü ve ilçe de hesaba girer. Rakamı soruyu bir ya da iki cümleye indirdikten sonra söyleriz; onayınız olmadan kapsam genişlemez.
Bir yazlık kiralama ilanının gerçek olup olmadığını kontrol edebilir misiniz?
Evet. İlandaki fotoğrafların başka ilanlarda ya da sitelerde kullanılıp kullanılmadığına, ilan sahibinin adının ve numarasının başka ilanlarda nasıl geçtiğine, gösterilen yerin gerçekten anlatılan sahil yerleşiminde olup olmadığına bakarız. Gerekirse adresi yerinde kamuya açık yoldan görürüz. Kapora göndermeden önce bu kontrolü yaptırmak çoğu zaman zaman ve para kazandırır.
Kendi adıma internette ne göründüğünü öğrenebilir miyim?
Evet. Bir iş başvurusundan, bir ortaklıktan ya da tatsız bir ayrılıktan önce kendi adınızla, şirketinizle ya da eski adreslerinizle hangi bilgilerin açıkta durduğunu görmek isteyebilirsiniz. Aynı yöntemle tarar, açıkta kalan bilgilerinizi bir liste hâlinde sunarız. Hangilerini kaldırtmak için platforma başvurabileceğinizi de listeye not ederiz.
Kilitli bir profili görebilir misiniz?
Hayır. Kilitli profil, sahibinin içeriğini yalnız belirli kişilerle paylaşmayı seçtiğini gösterir. Sahte hesapla arkadaşlık isteği göndermek, bir tanıdığın hesabını kullanmak ya da şifre denemek yapmadığımız işlerdir. Kişinin açık bıraktığı alanlar, örneğin profil fotoğrafı, kullanıcı adı ya da herkese açık yorumları ise araştırmanın parçası olabilir.
Bulgular resmî bir süreçte kullanılabilir mi?
Açık kaynaktan elde edilen bulgular, düzenli kaydedildiğinde resmî bir süreçte de elinizde dayanak olur. Bu yüzden her bulguyu ekran görüntüsü, tam bağlantı adresi ve erişim tarihiyle kaydederiz. İçerik silinebileceği için bazen noter aracılığıyla ayrıca tespit yaptırmak gerekebilir; bunu ve bulgunun dosyaya nasıl gireceğini avukatınız değerlendirir.